Οι Σαντορινιές παραδόσεις
είναι στενά δεμένες, με μυρωδιές και γεύσεις.
Πυρετός πιάνει τους φούρνους σε όλα τα χωριά της Σαντορίνης, τις μέρες
της Μεγάλης Εβδομάδας.
Οι νοικοκυρές από το πρωί ετοιμάζονται και οι φούρνοι δεν προλαβαίνουν να φουρνίζουν τις τυρόπιτες,
τα τσουρέκια, τα μεθυστά κουλουράκια και τα μελιτίνια. Σε αυτό οφείλεται η φράση "όσο τα χελιδόνια φέρνουνε στην πλάση μας της Άνοιξη, μαθές, τα μελιτίνια φέρνουνε στους Σαντορινιούς το Πάσχα". Ο στολισμός του Επιταφίου στο νησί γίνεται νωρίς το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής από τις γυναίκες και τις κοπέλες του χωριού,
με άνθη που φέρνει η καθεμία από τον κήπο της. Μετά ακολουθεί η Αποκαθήλωση
και από εκείνη τη στιγμή δεν ηχούν οι καμπάνες παρά μόνον τα σήμαντρα. Το βράδυ γίνεται η Περιφορά του Επιταφίου
σε κάθε χωριό. Στον Πύργο ανάβονται τενεκεδάκια με πετρέλαιο στα σημεία όπου
θα περάσει ο επιτάφιος, με αποτέλεσμα ένα απίστευτα φαντασμαγορικό θέαμα γεμάτο κατάνυξη
κάθε Μ. Παρασκευή. Οι γυναίκες ραίνουν με κολονία στους ακόλουθους του Επιτάφιου

ΗΦΑΙΣΤΕΙΟΤΗΤΑ
ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ
Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ

Διάφορες γεωλογικές έρευνες που έχουν γίνει στην Ελλάδα απέδειξαν ότι στη θέση του σημερινού Αιγαίου πελάγους υπήρχε ξηρά, η οποία ένωνε τότε την Ελλάδα με την Μικρά Ασία και την Κρήτη.
Η ξηρά αυτή ονομάστηκε Αιγηίδα και αποτελούνταν από πολλά όρη, διαδεχόμενα από κοιλάδες και λίμνες. Μεταξύ των οροσειρών της Αιγηίδας υπήρχε και μια οροσειρά που ονομαζόταν ανατολικο-αιγυπτιακή, της οποίας μέρος αποτελούσε ο σημερινός Προφήτης Ηλίας της Θήρας. Σε μετέπειτα ιστορική περίοδο η Αιγηίδα διαμελίστηκε σε τεμάχια, άλλα εκ των οποίων καταβυθίστηκαν και άλλα υπερυψώθηκαν. Ακολούθησαν πολλά ηφαιστειακά φαινόμενα και περίπου στα μέσα της 2ης μ.Χ. χιλιετίας, λαμβάνει χώρα η μεγάλη ηφαιστειακή καταστροφή που θα δώσει αφορμή, αφενός στο να σχηματιστεί το ανώτατο παχύ στρώμα κισσήρεως και αφετέρου το σημερινό δακτυλιοειδές σύμπλεγμα των νησιών Θήρας, Θηρασίας και Ασπρονησίου. Η δράση του ηφαιστείου όμως δεν έπαυσε. Από την κατά καιρούς οργή του ξεπρόβαλαν στο κέντρο της Καλντέρας οι δυο ηφαίστειες νησίδες, πρώτα
η Παλαιά Καμένη και από μετέπειτα αλλεπάλληλες εκρήξεις η Νέα Καμένη. Το νησιωτικό σύμπλεγμα της Σαντορίνης βρίσκεται στη νότια άκρη του Αιγαίου, είναι το νοτιότερο σύμπλεγμα των Κυκλάδων και αποτελείται από τα νησιά Θήρα, θηρασία, και Ασπρονησι. Τα τρία αυτά νησιά αποτελούν υπολείμματα του προϊστορικού, μεγαλύτερου νησιού με το όνομα Στρογγύλη -από το τότε σχήμα του- και είναι διατεταγμένα σε μορφή δακτυλίου, γύρω από μια βαθιά ωοειδή λεκάνη η οποία σχηματίσθηκε μετά την καταβύθιση του κέντρου
της Στρογγύλης λόγω της μεγάλης ηφαιστειακής έκρηξης το 1613 π.Χ. (±13) και την εισροή θάλασσας. Στο κέντρο περίπου της λεκάνης αυτής, η οποία στη διεθνή γεωγραφική και γεωλογική επιστήμη ονομάζεται Καλδέρα (caldera), προβάλλουν δύο νησίδες, η Παλαιά Καμένη και η Νέα Καμένη. Η Σαντορίνη είναι -μετά το Βεζούβιο- ένα από τα περισσότερο και καλύτερα μελετημένα ηφαίστεια, καθώς πολύ σπάνια το εσωτερικό και
η κατασκευή ενός σύνθετου ηφαιστείου είναι τόσο καθαρά. Μια τραγική ειρωνεία στη γεωφυσική ιστορία της Σαντορίνης είναι ότι η μεγάλη καταστροφή που χάνεται μέσα στους αιώνες αντηχεί σήμερα το ασύγκριτο φυσικό κάλλος της. Για να το καταλάβει κάποιος αυτό θα πρέπει να διαπλεύσει την Καλντέρα απ' όπου θα δει να ανυψώνονται από τα βαθυγάλανα νερά της λεκάνης, σε ύψος 200 - 300 μέτρων, οι σκοτεινόχρωμοι, φαινομενικώς απρόσιτοι στην ανάβαση, τοίχοι της Καλδέρας. Τα διάφορα γεωλογικά στρωματά των πυροκλαστικών σχηματισμών καθώς και τα διάφορα ρεύματα λάβας, ξεχωρίζουν τέλεια μεταξύ τους χάρη στα χρώματα τους, των οποίων
οι τόνοι ποικίλουν από το κόκκινο μέχρι το μαύρο. Πάνω από όλα αυτά υπάρχουν τα στρώματα της κισσήρεως και της θηραϊκής γης πάχους 30-50 μέτρων.
Το στρώμα αυτό αποτελούσε τη βάση της οικονομίας του νησιού καθώς οι ποσότητες θηραϊκής γης και ελαφρόπετρας που εξάγονταν ετησίως από τη Σαντορίνη έφθαναν τα δυο εκατομμύρια τόνους. Στις μέρες μας το ηφαίστειο βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας. Σε πολλά σημεία του μπορούμε βέβαια να διακρίνουμε θερμούς υδρατμούς και θειούχα αέρια, από τα οποία σχηματίζονται κρύσταλλοι θειου λόγω της αποσύνθεσης των αέριων.
Η θερμοκρασία των ατμών και αέριων ποικίλει με μέγιστο τους 86 βαθμούς Κέλσιου.
Το νησί στη διάρκεια της ιστορίας του συνδέεται άρρηκτα με την ηφαιστειακή δραστηριότητα. Αυτή η δραστηριότητα στη διάρκεια των αιώνων διαμόρφωσε τη σημερινή του μορφή με τις σπάνιες γεωλογικές του ιδιαιτερότητες. Σήμερα, επτά κρατήρες βρίσκονται στο νησί της Νέας Καμένης και ένας στο νησί της Παλαιάς Καμένης. Από τους κρατήρες απελευθερώνονται αέρια σε καθημερινή βάση. Η συνεχής αυτή εκτόνωση μειώνει τις πιθανότητες ηφαιστειακών εκρήξεων. Ένας ακόμα υποθαλάσσιος κρατήρας που ονομάζεται "Κολούμπο" βρίσκεται στη θαλάσσια περιοχή βορειοδυτικά της Σαντορίνης, κοντά στην Οία. Η ηφαιστειακή δραστηριότητα βρίσκεται υπό συνεχή παρακολούθηση και έρευνα από έλληνες σεισμολόγους και ηφαιστειλόγους
(Ινστιτούτο Μελέτης
και Παρακολούθησης
του Ηφαιστείου της Σαντορίνης - ΙΜΠΗΣ).